Een vacature via WhatsApp: zo herken je joboplichting
Door het StoryCheck-team · 5 min leestijd · Gepubliceerd op
Een vacature die via WhatsApp binnenkomt van een recruiter die je nooit contacteerde, is in België bijna altijd joboplichting. Het patroon: eenvoudige taakjes zoals likes of reviews, kleine betalingen die echt binnenkomen, en dan de vraag om zelf geld te storten om 'meer te verdienen'. Een echte werkgever laat je nooit betalen om te mogen werken, en vraagt nooit om je rekening of bankkaart uit te lenen.
Hoe werkt de WhatsApp-jobfraude?
- 1
Het aanbod
Een bericht van een onbekend nummer: parttime of freelance werk, van thuis uit, snel uitbetaald. Febelfin beschrijft het als 'snel geld' voor eenvoudige opdrachten, likes achterlaten of kleine overschrijvingen doen.
- 2
De eerste taken
Je beoordeelt producten of liket video's, en er komt echt geld binnen. Dat is geen bewijs van een echte job: het is het aas dat vertrouwen moet kweken.
- 3
De storting
Plots moet je zelf geld storten om een 'hoger niveau' of een grotere commissie te ontgrendelen. Vanaf dan lukt uitbetalen niet meer, en elke oplossing kost een nieuwe storting.
- 4
Je rekening
In een andere versie willen ze je geld niet maar je rekening: jij ontvangt bedragen en stort ze door, tegen een percentage. Dan word je een geldezel.
Echte vacature of nepjob?
| Waarop letten | Echte job | Oplichting |
|---|---|---|
| Eerste contact | Jij solliciteerde, of een recruiter reageert op je openbare profiel op een vacaturesite | Een ongevraagd WhatsApp-bericht over een job waar je nooit naar zocht |
| Richting van het geld | Geld gaat alleen naar jou | Jij moet eerst storten om te verdienen |
| Het bedrijf | Staat met een ondernemingsnummer in de Kruispuntbank van Ondernemingen | Geen ondernemingsnummer, of de naam van een bekend bedrijf zonder bewijs |
| Sollicitatie | Een echt gesprek, vaak met video of op kantoor | Meteen aangenomen, zonder vragen |
| Kanaal | Het mailadres en het nummer van het bedrijf zelf | Alles in een chatapp, met een gratis mailadres |
| Je rekening of bankkaart | Enkel je rekeningnummer, om je loon te storten | Gevraagd om bedragen te 'verwerken' tegen commissie |
Je rekening uitlenen maakt je een geldezel
Febelfin waarschuwt dat geldezels vaak via sociale media geronseld worden, met de belofte van snel en makkelijk geld. Je hoeft alleen je bankkaart, je rekening en je pincode 'uit te lenen', of bedragen door te storten. Febelfin zegt het zonder omwegen: wie dat doet, wordt een geldezel en helpt geld witwassen. Dat geld komt van andere slachtoffers, bijvoorbeeld van mensen die bij kluisrekeningfraude hun spaargeld kwijtraakten, en de rekening waarlangs het passeert, staat op jouw naam.
Deel nooit je bankkaart, pincode, de codes van je kaartlezer of een itsme-bevestiging met een 'werkgever'. Geen enkele echte job vraagt dat, en de gevolgen komen op jouw naam.
Zo controleer je een recruiter of bedrijf
- Zoek het bedrijf op in KBO Public Search, de openbare databank van de Kruispuntbank van Ondernemingen. Een Belgisch bedrijf staat er met zijn ondernemingsnummer, adres en activiteit.
- Bel het bedrijf via het nummer op zijn eigen website, niet via het nummer in het bericht, en vraag of de recruiter er echt werkt.
- Kijk of de vacature ook op de site van het bedrijf, bij de VDAB of bij Actiris staat. Een job die alleen in een WhatsApp-gesprek bestaat, bestaat meestal niet.
- Zag je het aanbod op een zoekertjessite zoals 2dehands, dat ook een rubriek Vacatures heeft, hou het gesprek dan in de chat van het platform. 2dehands waarschuwt dat je risico loopt op oplichting zodra iemand je buiten het platform lokt, bijvoorbeeld naar WhatsApp.
- Controleer het mailadres: een recruiter van een echt bedrijf mailt vanaf het domein van dat bedrijf. Een e-mailcontrole toont of het adres nieuw is, wegwerpbaar lijkt of in datalekken voorkomt.
- Controleer het nummer: een nummercontrole toont het land, het lijntype en of het nummer actief is op WhatsApp, met de bedrijfsnaam als het een zakelijk account is dat die naam zichtbaar maakt. De recruiter merkt niets van je controle.
Al betaald of je rekening laten gebruiken?
- Stop elk contact en stort niets meer, ook niet om een 'geblokkeerde uitbetaling' vrij te krijgen.
- Bel meteen je bank en 078 170 170, het nummer van Card Stop en Fraudstop. Liep er geld van anderen via jouw rekening, vertel dat dan zelf aan je bank.
- Meld het profiel of het nummer in WhatsApp en, zoals Febelfin aanraadt, bij het platform waar je het aanbod zag.
- Doe aangifte bij de politie. Online kan dat via Police-on-Web (my.police.be) als het verlies onder 1.000 euro blijft.
- Stuur verdachte sms'en of mails door naar verdacht@safeonweb.be, en meld de fraude bij de FOD Economie via ConsumerConnect. Meer over berichten van onbekenden lees je in een sms van een onbekend nummer.
Veelgestelde vragen
Is een jobaanbod via WhatsApp altijd oplichting?
Niet altijd, maar een ongevraagd bericht van een onbekend nummer met makkelijk geld voor likes of reviews is het bijna altijd. Zoek het bedrijf op in de KBO en bel het via het nummer op zijn eigen website.
De eerste betalingen kwamen echt binnen. Is het dan legitiem?
Nee. Die eerste bedragen worden bewust betaald om vertrouwen te wekken. De vraag om zelf geld te storten, komt pas daarna, en dat geld zie je niet terug.
Wat is een geldezel?
Een geldezel is iemand die zijn rekening, bankkaart of pincode uitleent of bedragen doorstort voor anderen. Volgens Febelfin help je zo geld witwassen, en dat geld komt van andere slachtoffers.
Hoe controleer ik of een bedrijf echt bestaat?
Zoek het op in KBO Public Search, de openbare databank van de Kruispuntbank van Ondernemingen, en bel het bedrijf via het nummer op zijn eigen website. Een recruiter die daar niemand kent, is een duidelijke waarschuwing.
Waar meld ik joboplichting in België?
Bij je bank als er geld of rekeninggegevens in het spel zijn, bij de politie via een aangifte, en bij de FOD Economie via ConsumerConnect. Verdachte berichten stuur je door naar verdacht@safeonweb.be.
Verwante gidsen
Ontdek wie er echt achter het nummer zit
De controle is privé en duurt ongeveer 60 seconden. De persoon krijgt geen melding en komt er nooit achter.
Nummer nu controleren